Bitkilerde Hareket Nedir ve Nasıl Olur?
26 Haziran 2024

Bitkilerde Hareket Nedir ve Nasıl Olur?

Bitkilerde Hareket

Canlı varlıklardan olan bitkiler, insanlar ve hayvanlar gibi yer değiştirme hareketi yapamazlar. Bitkilerin diğer canlılar ile olan etkileşimi daha farklıdır. Bitkiler toprağa bağlıdır ve yer değiştirme yerine durum değiştirme hareketi yaparlar. Bitkilerde hareket iki ana başlık altında incelenir: nasti hareketi ve tropizma hareketi.

Bitkilerde Nasti Hareketi (Irganım)

Bitkilerde nasti hareketi, uyartının yönüne bağlı olmadan gerçekleşir. Nasti hareketi, asimetrik büyüme ya da asimetrik turgor değişimleri ile oluşur. Nasti hareketi, uyarıcı etkene bağlı olarak gruplar halinde incelenir.

Fotonasti (Işık ile irkilme)

Işığın etkisi ile ortaya çıkan bitkide nasti hareketidir. Bir ışığa yönelim hareketidir denilebilir. Sarmaşık çiçeğinin gündüz açılıp gece kapanması, akşam sefası bitkisinin karanlık ortamda çiçeklerini açması örnek olarak verilebilir.

Termonasti (Sıcaklık ile irkilme)

Sıcaklığın etkisi ile meydana gelen bitkide nasti hareketidir. Çiğdem çiçeğinin sıcak ortamda açılması, soğuk ortamda kapanması, lale bitkisinin sıcak ortamda açması örnek olarak verilebilir.

Sismonasti (Dokunma ile irkilme)

Dokunma ya da sarsıntı ile oluşabilen bitkide nasti hareketidir. Sismonastinin nedeni asimetrik turgor değişimidir. Küstüm otuna dokunulduğu zaman yapraklarını aşağı sarkıtır, böcekçil bitkiler yakalanma organına konan böceği kapması örnek olarak verilebilir.

Bitkilerde Tropizma Hareketleri

Oksin hormonunun asimetrik dağılımı ile asimetrik büyümenin oluşumudur. Tropizma hareketi, uyaranın yönüne bağlı olarak değişir. Tropizma hareketi, eğer uyaran ile aynı yönde ise pozitif tropizma, uyaran ile farklı yönde ise negatif tropizma olarak tanımlanır. Tropizma hareketleri kendi içinde gruplara ayrılır.

Fototropizma (Işığa yönelim)

Işık uyaranına karşı olan harekettir. Bitki gövdesinde pozitif (+) fototropizma ve bitki kökünde negatif (-) fototropizma görülür. Pencere önüne konulan bir bitkinin güneşe yönelmesi, hardal bitkisinin köklerinin su içinde gelişmesi örnek olarak verilir.

Geotropizma (Yerçekimine yönelim)

Bitkilerin yerçekimine karşı verdikleri tepkidir. Genel olarak bitki gövdesinde negatif (-) geotropizma ve bitki kökünde pozitif (+) geotropizma görülür.

Hidrotropizma (Suya yönelim)

Bitkinin su içeren yere ya da nemin bulunduğu yere yönelmesidir. Özellikle bitkinin kökü yerçekimi ve su farklı tarafta olsa dahi suya doğru yönelir.

Kemotropizma (Kimyasal maddeye yönelim)

Bitki organlarının kimyasal uyartılara karşı verdikleri tepkidir. Acı bakla bitkisinin kökleri amonyum fosfata karşı pozitif kemotropizma ve sodyum klorür bileşiğine karşı ise negatif kemotropizma özelliği gösterir.

Travmatropizma

Bitkide yara olan kısmın zıttı yönüne doğru büyüme göstermesi olayıdır.

Ek Bilgiler ve Sonuç

Bitkilerde hareket, çevresel uyaranlara karşı verilen tepkilerle sınırlıdır. Bitkilerin bu tepkileri, hayatta kalma ve çevreye uyum sağlama açısından büyük önem taşır. Bitkiler, genellikle ışık, su, kimyasal maddeler gibi uyaranlara karşı çeşitli hareketler göstererek optimum büyüme ve gelişme koşullarına ulaşırlar. Tropizma ve nasti hareketleri, bitkilerin çevresel değişikliklere nasıl adapte olduğunu anlamamıza yardımcı olur ve bu konudaki araştırmalar, tarım ve bitki biyolojisi alanlarında önemli bilgiler sağlar.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

İlk soruyu siz sormak istermisiniz?

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Popüler İçerikler

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Öteleme Hareketi Nelerdir?

Öteleme Hareketi Nelerdir?

Isınma Hareketleri Nelerdir?

Isınma Hareketleri Nelerdir?

Kuvvet ve Hareket Türleri ve Özellikleri

Kuvvet ve Hareket Türleri ve Özellikleri

Dil Hareketleri Nelerdir?

Dil Hareketleri Nelerdir?

Mide Hareketleri Nelerdir?

Mide Hareketleri Nelerdir?

Güncel

Bel Hareketleri Nelerdir?

Bel Hareketleri Nelerdir?

Güncel

Rönesans ve Reform Hareketleri Nelerdir?

Rönesans ve Reform Hareketleri Nelerdir?

Güncel

Body Hareketleri Nelerdir?

Body Hareketleri Nelerdir?

Karın Sıkılaştırma Hareketleri Nasıl Yapılır?

Karın Sıkılaştırma Hareketleri Nasıl Yapılır?

Bel Yağları Eritme Hareketleri Nasıl Yapılır?

Bel Yağları Eritme Hareketleri Nasıl Yapılır?

Spor Hareketleri Nelerdir?

Spor Hareketleri Nelerdir?

Doğrusal Hareket Çeşitleri

Doğrusal Hareket Çeşitleri

Dönme Hareketi Nelerdir?

Dönme Hareketi Nelerdir?

Karın Kası Yapma Hareketleri Nelerdir?

Karın Kası Yapma Hareketleri Nelerdir?

Yatay Atış Hareketi Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Yatay Atış Hareketi Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Rönesans Hareketleri Nelerdir?

Rönesans Hareketleri Nelerdir?

Egzersiz Hareketleri Nelerdir?

Egzersiz Hareketleri Nelerdir?

Omuz Genişletme Hareketleri Nelerdir?

Omuz Genişletme Hareketleri Nelerdir?

Fizik Kuvvet ve Hareket Çeşitleri

Fizik Kuvvet ve Hareket Çeşitleri

Bacak Sıkılaştırma Hareketleri Nelerdir?

Bacak Sıkılaştırma Hareketleri Nelerdir?